مقدمه ای بر پایان نامه و رساله دکتری

مدت زمان مطالعه:     ۵ دقیقه

مقدمه ای بر پایان نامه و رساله دکتری

پایان نامه عبارت است از سندی که نشانگر تحقیقات و تجربیات یک محقق در هر کدام از مراحل دانشگاهی می باشد. به بیان دیگر در پایان‌نامه دانشجویان موضوع یا سؤالی را بررسی کرده و از راه تجزیه و تحلیل یا تجارب عملی یا آزمایشی به آن پاسخ می‌دهند. به بیان دیگر پایان‌نامه شامل استدلال موضوعی، ارائه پژوهشی تجربی، حاصل کارآموزی یا عصاره‌ای از درس‌های آموخته‌شده در دوران تحصیلی دانشجوست که با راهنمایی اساتید نگارش و تدوین می‌شود. پایان‌نامه با عنوان و محتوای تکراری در هیچ سیستم آموزشی و در هیچ مقطع تحصیلی‌ تعریف نشده‌است و همه دانشجویان موظف به نگارش پایان‌نامه با موضوع و محتوای جدید هستند. اغلب پایان‌نامه‌های دوره کارشناسی به صورت نوشتاری حاصل از گردآوری تحقیقات دیگر می‌باشد. در حالی که پایان‌نامه در مقطع کارشناسی ارشد و دکتری لزوماً باید موضوع جدیدی را مورد هدف قرار دهد.

در بسیاری از متون از کلمه «پایان‌نامه» برای نوشتار پایان دوره کارشناسی یا کارشناسی ارشد و از کلمه «تز» یا «رساله» برای نوشتار پایان دوره
دکتری استفاده می‌شود. تفاوت « تز» و «رساله دکتری» با پایان‌نامه دوره
کارشناسی یا کارشناسی ارشد، جدیدبودن و نوآوری پژوهش‌های انجام‌شده و همچنین حجم بیشتر این تحقیقات در دوره دکتری است. به عبارتی دیگر پایان‌نامه دوره کارشناسی یا کارشناسی ارشد گاهی می‌تواند ارائه نتایج پژوهشی توسعه گونه در مطالعات و تحقیقات پیشین باشد اما «تز» یا «رساله» لزوماً باید نتایج حاصل از پژوهش ایده‌ای نوین یا ارائه راه حلی برای مسئله‌ای که تاکنون حل نشده بوده است، باشد.

موضوع پایان نامه

تحقیق و نوشتن پایان نامه پروژه ای بزرگ است که چند ماه طول می کشد و انجام آن نیازمند نظم و انضباط است، در نتیجه  فرد باید بسیار به موضوع پایان نامه علاقمند باشد.. برای حفظ علاقه و انرژی شما در طول مدت مطالعه موضوعی را انتخاب کرده که واقعا به آن علاقه دارید. بهترین راه برای شروع این است که به دنبال سوال جالبی باشید. در این مرحله ، شما باید یک سوال خوب شکار کنید. پیدا کردن پاسخ این سوال هدف از تحقیق و نوشتن پایان نامه شما می باشد. جدا از بحث علاقه، مطلبی که بسیاری از دانشگاه ها به دنبال رسیدن آن هستند ارائه پایان نامه در محدوده زمینه های جدید علمی در رشته شماست. به عبارتی هر چه موضوع پایان نامه شما به مطالب پیرامون شما در آن بازه زمانی ارتباط بیشتری داشته باشد مقبول تر است. یک راه حل برای بدست آوردن لیستی از این موضوعات میتواند ارتباط با صنعت و مراکز فنی باشد و یا اینکه چندین کنفرانس مطرح برگزار شده در آن فاصله زمانی را بررسی کرده و لیست مقالات پذیرفته شده آن کنفرانس را بررسی کنید، همچنین مشورت و راهنمایی گرفتن از چندین محقق در زمینه خود نیز میتواند کمک شایانی در این زمینه کند.

مقدمات انجام مطالعه

تفکر در مورد پایان نامه هنگامی به سراغ شما می آید که با واقعیت اتمام تحصیلات خود مواجه شده اید. این مرحله هم جدید و  هم متفاوت از مراحل قبلی است. انتخاب دپارتمان (دانشکده و یا گروه) و استاد راهنما توسط خود شما انجام می شود. برای انتخاب آنها موارد ذیل را رعایت کنید:

۱-  به افکار و ایده های خود بها دهید. هیچگاه افکارخود را نادیده نگیرید. به درستی فکر کنید که آیا می توانید پروژه  تحقیقاتی خاصی را برنامه ریزی کنید. برای تفکرات خود در این مرحله ارزش قائل شوید . فرصت را در این مرحله از دست ندهید. سعی کنید و خلاق باشید.

۲- نظرات خود را بنویسید. این روش امکان مرور ایده ها را برای شما فراهم می کند.همچنین می توانید افکار خود را تغییر داده یا اصلاح نمایید. اگر شما ایده های خود را ننویسید آنها به صورت مداوم تغییر می کنند. چه احساس خوبی است وقتی شما نشسته  و ایده های بسیاری را که از قبل نوشته اید مرور می کنید.  

 ۳- سعی کنید بیش از حد تحت تاثیر افکار دیگران (همکاران، هم کلاسی ها و دپارتمان مربوطه) قرار نگیرید. شما می توانید موضوعی را انتخاب کنید که  واقعا مورد علاقه شماست. این فرصت بسیار خوبی در زندگی حرفه ای شماست که روی موضوعی که واقعا به آن علاقه دارید متمرکز شوید. 

۴- با این فکر شروع نکنید که مطالعه شما  توجه بین المللی را به خود جلب نماید. در عوض باید در تنظیم هدف خود واقع گرا باشید . باید توجه کنید که شما در حال تکمیل تحصیلات دانشگاهی خود هستید. روند انجام پژوهش ممکن است به همان اندازه یا بیشترنسبت به نتایج پژوهش اهمیت داشته باشد. باید توجه نمود که اولین و مهم ترین پروژه تحقیقاتی شما در تجربه یادگیری شما نقش فراوانی دارد. 

۵- در مورد زمانی که مایل به انجام تحقیق خود هستید واقع گرا باشید. اگر پروژه زمان بیشتر از حد انتظار شما را می طلبد شما ممکن است با مشکل مواجه شوید. می توانید از همین الان یک پیش نویس از جدول زمانی تهیه کنید. سعی کنید  زمان شروع و پایان هر مرحله را مشخص نمایید. جدول زمانی خود را در محل قابل دید  (بالای مانیتور رایانه خود ) قرار دهید. جدول زمانی خود را به صورت دوره های  با تاریخ های جدید به روز رسانی کنید.

۶- اگر شما به قصد کار بر روی تحقیق خود تمایل به گرفتن  مرخصی از کار هستید زمان مناسبی را برای آن انتخاب نکرده اید شما می توانید مراحل تفکر در مورد پایان نامه را بدون مرخصی انجام دهید. در این ۶ مرحله اصلی که شما در پروژه تحقیقاتی خود را دارید، احتمالا بهترین زمان برای مرخصی وجود مرحله ۴ (مرحله نوشتن) است. این زمانی است که شما واقعا به فکر کردن نیاز دارید. زیرا نگارش نیازمند تمرکز زیاد بدون مداخله می باشد. 


مرحله ۱ – فکر کردن در مورد پایان نامه
مرحله ۲ -تهیه طرح
مرحله ۳ – انجام طرح
مرحله ۴ – نوشتن پایان نامه پژوهشی
مرحله ۵ – به اشتراک گذاری نتایج پژوهش با سایر
مرحله ۶ – اصلاح پایان نامه پژوهشی 

۷- در این مرحله  انجام بخش بسیار کوچک و مقدماتی مطالعه برای سنجش برخی از ایده های خود و کسب اعتماد به نفس بیشتر به شما در بدست آوردن آنچه می خواهید کمک کننده است. مطالعه می تواند به صورت چندین مصاحبه غیر رسمی باشد. مهم این است که به شما فرصت امکان ایجاد ارتباط نزدیک‌تر با تحقیق خود را فراهم می کند و مشخص می کند که آیا  واقعا به موضوع علاقه مند هستید یا خیر؟

لطفا نظر خود را برای این نوشته به ما اعلام کنید

نظر دهید